مطالعه دانشگاه برکلی کالیفرنیا افشا می‌کند: چگونه رسانه‌های غربی از طریق قاب‌بندی مبتنی بر ترس و میراث استعماری، اسلام‌هراسی را دامن می‌زنند
مطالعه دانشگاه برکلی کالیفرنیا افشا می‌کند: چگونه رسانه‌های غربی از طریق قاب‌بندی مبتنی بر ترس و میراث استعماری، اسلام‌هراسی را دامن می‌زنند
چگونه رسانه‌های غربی از طریق قاب‌بندی مبتنی بر ترس و میراث استعماری، اسلام‌هراسی را دامن می‌زنند
یک مقاله دانشگاهی پیشگامانه که توسط پروژه تحقیق و مستندسازی اسلام‌هراسی دانشگاه کالیفرنیا در برکلی منتشر شده، تحلیلی برنده از نحوه تداوم احساسات ضد مسلمانان توسط رسانه‌های اصلی غربی ارائه می‌دهد - تحلیلی که نشان می‌دهد چگونه این رسانه‌ها با بهره‌گیری از سیاست‌های احساسی و روایت‌های عمیقاً ریشه‌دار پساستعماری، این امر را محقق می‌سازند. این پژوهش با عنوان «اسلام‌هراسی، سیاست‌های احساسی و میراث پساستعماری در رسانه‌های غربی: قاب‌بندی ترس»، اثر دکتر علی سلامی دانشیار دانشگاه تهران، در نشریه مطالعات اسلام‌هراسی به چاپ رسیده و پوشش خبری روزنامه‌های پیشرو در آلمان، بریتانیا و ایالات متحده را در سال‌های پس از حملات ۱۱ سپتامبر مورد کالبدشکافی قرار می‌دهد.
این مطالعه که توسط مرکز نژاد و جنسیت دانشگاه برکلی منتشر شده، سه مضمون غالب و اغلب مخرب را در تصویرسازی رسانه‌های غربی از اسلام و مسلمانان شناسایی می‌کند: پیوند فراگیر با تروریسم، کلیشه متناقض «زن مسلمان ستمدیده»، و روایت ناسازگاری فرهنگی غیرقابل آشتی. از طریق تحلیل کیفی پوشش خبری رویدادهای حساس از جمله پیامدهای ۱۱ سپتامبر، بمب‌گذاری‌های ۲۰۰۵ لندن، و ربودن کارگران آلمانی در عراق در سال ۲۰۰۶، این پژوهش الگوی ثابتی از «دیگری‌سازی» را آشکار می‌سازد که جوامع مسلمان را به عنوان برون‌گروهانی همیشگی و تهدیدهای ذاتی برای ارزش‌های غربی قاب می‌بندد.
یافته‌های کلیدی و مسائل بنیادین:
۱. موتور احساسی ترس
این مقاله استدلال می‌کند که رسانه‌ها صرفاً اخبار را گزارش نمی‌کنند، بلکه به طور فعال یک «اقتصاد عاطفی» مبتنی بر ترس می‌سازند. رسانه‌ها با پیوند مکرر اسلام با خشونت و استفاده از زبان هشداردهنده، اضطراب عمومی را بسیج می‌کنند. این مطالعه ادعا می‌کند که سپس این ترس، سیاست‌های دنیای واقعی همچون نظارت تشدیدشده، محدودیت‌های مهاجرتی و مداخلات نظامی را توجیه می‌کند.
۲. شبح استعمار
کار دکتر سلامی عمیقاً در نظریه پساستعماری، به ویژه میراث «شرق‌شناسی» ادوارد سعید، ریشه دارد. این پژوهش نشان می‌دهد که چگونه پوشش خبری معاصر به طور خودآگاه کلیشه‌های دوران استعماری را بازتولید می‌کند و جوامع با اکثریت مسلمان را عقب‌مانده، خطرناک و اساساً متفاوت به تصویر می‌کشد. این «نگاه شرق‌شناسانه» جوامع متنوع جهانی را به تهدیدهای ساده‌انگارانه و یکپارچه تقلیل می‌دهد.
۳. تفاوت‌های ملی در تعصب
رویکرد تطبیقی این مطالعه، انواع متمایز ملی از اسلام‌هراسی را آشکار می‌سازد. به عنوان مثال، رسانه‌های آلمانی اغلب مسائل را پیرامون یکپارچگی فرهنگی و مفهوم «لایت‌کولتور» (فرهنگ راهنما) قاب‌بندی می‌کنند. پوشش خبری بریتانیا بر روایت «دشمن درونی» تأکید دارد که به شدت تحت تأثیر تاریخ استعماری آن است. در همین حال، رسانه‌های آمریکایی امنیتی‌ترین دیدگاه را نشان می‌دهند و به طور چشمگیری اسلام را با تروریسم و تهدیدهای امنیت ملی پیوند می‌زنند.
۴. پارادوکس قربانی-تهدید برای زنان مسلمان
این تحقیق به تصویرسازی بسیار متناقض زنان مسلمان اشاره می‌کند که همزمان به عنوان چهره‌های ستمدیده‌ای که نیازمند نجات غربی هستند و به عنوان عوامل تهدیدکننده ارزش‌های بیگانه - به ویژه از طریق بحث‌های پیرامون حجاب - به تصویر کشیده می‌شوند. این مطالعه استدلال می‌کند که این دوگانگی، هژمونی غربی را تقویت می‌کند و از عاملیت خود زنان مسلمان و تجربیات متنوع آنها چشم‌پوشی می‌کند.
فراخوان برای پاسخگویی رسانه‌ای
این مقاله نتیجه می‌گیرد که اسلام‌هراسی در رسانه‌ها صرفاً مسئله تعصب فردی نیست، بلکه یک موضوع ساختاری است که توسط روابط قدرت تاریخی و هیجان‌آفرینی سودمحور حفظ می‌شود. این پژوهش به عنوان هشداری جدی درباره نقش رسانه‌ها در شکل‌دهی ادراک عمومی و مشروعیت‌بخشی به تبعیض عمل می‌کند.
برای مقابله با این وضعیت، نویسنده خواستار موارد زیر است:
- شیوه‌های روزنامه‌نگاری تأملی‌تر و حساس به فرهنگ
- ارتقای آموزش سواد رسانه‌ای برای مردم جهت تجزیه و تحلیل قاب‌بندی‌های احساسی و مغرضانه
- اقدامات سیاستی برای تشویق تنوع در اتاق‌های خبر و تضمین پوشش خبری ظریف:
- شیوه‌های روزنامه‌نگاری تأملی‌تر و حساس به فرهنگ
- ارتقای آموزش سواد رسانه‌ای برای مردم جهت تجزیه و تحلیل قاب‌بندی‌های احساسی و مغرضانه
- اقدامات سیاستی برای تشویق تنوع در اتاق‌های خبر و تضمین پوشش خبری ظریف ارتقای آموزش سواد رسانه‌ای برای مردم جهت تجزیه و تحلیل قاب‌بندی‌های احساسی و مغرضانه
- اقدامات سیاستی برای تشویق تنوع در اتاق‌های خبر و تضمین پوشش خبری ظریف‌تر و نمایندگی‌گرایانه‌تر
با روشن کردن مکانیسم‌های درهم‌تنیده احساسات، میراث و روایت، این مطالعه منتشرشده توسط دانشگاه برکلی، چارچوبی حیاتی برای درک یکی از مبرم‌ترین مسائل در گفتمان رسانه‌ای مدرن فراهم می‌آورد و خوانندگان، روزنامه‌نگاران و سیاست‌گذاران را به تصور آینده‌ای عادلانه‌تر در نمایش واقعیت‌ها به چالش می‌کشد.
منبع: سلامی، علی. «اسلام‌هراسی، سیاست‌های احساسی و میراث پساستعماری در رسانه‌های غربی: قاب‌بندی ترس». مجله مطالعات اسلام‌هراسی ۹، شماره ۱ (۲۰۲۵): ۱۲-۲۹. منتشرشده توسط پروژه تحقیق و مستندسازی اسلام‌هراسی، مرکز نژاد و جنسیت، دانشگاه کالیفرنیا، برکلی.
نظر شما :